Opublikowano

Od czego tak naprawdę tyjemy?

ptaki z dyni

Nie tylko niewłaściwa dieta oraz brak ruchu są przyczyną epidemii nadwagi i otyłości. Prowadzone na bardzo szeroką skalę badania, które zostały niedawno opublikowane w piśmie medycznym „Lancet”, wykazały, że przybywa czynników, które na to wpływają. Wśród nich jest m.in. zbyt mało lub za dużo snu czy też zanieczyszczenia chemiczne, np. w opakowaniach do żywności. Walka z nadmiernymi kilogramami jest więc coraz trudniejsza i trzeba ją prowadzić na wielu frontach.

Badania te objęły aż 20 milionów osób w 200 krajach, więc są bardzo wiarygodne. Ich wyniki przedstawił na konferencji 17 maja 2016 r. prof. Mirosław Jarosz, dyrektor Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie. Okazuje się, że w ciągu ostatnich 40 lat liczba osób otyłych na świecie wzrosła niemal trzykrotnie: z 3,2 proc. w 1975 r. do 10,8 proc. w 2014 r. wśród mężczyzn oraz z 6,4 proc. do 14,9 proc. u kobiet. Kiedyś mówiło się o epidemii głodu, a teraz dużo większym problemem jest otyłość. W 1975 roku było 330 mln osób niedożywionych, a 105 mln otyłych, a w 2014 te proporcje wyglądają odwrotnie: 462 mln niedożywionych i 841 mln. otyłych!

gruba żyrafa

Skąd bierze się otyłość? Odpowiedź zdaje się być prosta: jemy za dużo i niezdrowo, nasze potrawy zawierają za dużo cukru i tłuszczu, nie odżywiamy się regularnie, podjadamy między głównymi posiłkami, a do tego za mało się ruszamy. I to wszystko prawda. Naukowcy dodali jednak do tego jeszcze kolejne czynniki ryzyka, wynikające z rozwoju cywilizacji. Należą do nich:
niewłaściwy sen;
Niedosypianie oraz zbyt długie spanie zakłócają gospodarkę metaboliczną organizmu i powodują m.in. wzrost apetytu. U osób śpiących krótko, 5-6 godzin, o 27 proc. wzrasta prawdopodobieństwo bycia otyłym, a u śpiących 9-10 godzin ‒ o 21 proc. Najlepiej spać 7-8 godzin w ciągu doby.
praca przy komputerze ponad 3 godziny na dobę;
I nie chodzi tu tylko o to, że przesiadując przed monitorem zbyt mało się ruszamy. Okazuje się, że np. gry komputerowe wywołują tzw. stres metaboliczny, prowadzący do zaburzeń gospodarki węglowodanowej w organizmie, który również wpływa na wzrost apetytu.
● zbyt dużo soli w diecie;
Wzrost spożycia soli o 1 g to wzrost ryzyka nadwagi i otyłości o 26 proc. u dorosłych i 28 proc. u dzieci i młodzieży.
● zanieczyszczenia chemiczne;
One również wpływają na zaburzenia funkcjonowania naszego metabolizmów. Do takich ryzykownych składników należą m.in. bisfosfoniany, wchodzące m.in. w skład plastikowych opakowań.
● żywienie matki w czasie ciąży, tzw. programowanie metaboliczne;
Nawyki żywieniowe kobiety w ciąży mają ogromny wpływ na to, jak potem będzie się odżywiało dziecko. Jeśli matka zbyt dużo je i ma dużą nadwagę, ryzyko otyłości u jej potomka wzrasta o 30 do 100 proc. Gdy karmi dziecko piersią krócej niż rok, to każdy miesiąc dzielący ją od tego roku wiąże się ze wzrostem ryzyka otyłości u dziecka o 4 proc., czyli jeśli karmi 3 miesiące, ryzyko to będzie wynosiło 36 proc.
● nieodpowiednia flora bakteryjna w organizmie.
Ustalono, że w przewodzie pokarmowym dominują bakterie z grupy BacteroidesFirmicutes, przy czym liczba Bacteroides jest związana z masą ciała ‒ u osób otyłych jest ich mniej. Powodów zmiany flory bakteryjnej z korzystnej na niekorzystną może być wiele. Udowodniono, że inne bakterie mają dzieci urodzone przez cesarskie cięcie, a inne te, które przyszły na świat w wyniku porodu naturalnego. Cesarskie cięcie dwukrotnie zwiększa ryzyko rozwoju otyłości u dziecka w wieku przedszkolnym.

Dzieci urodzone w sposób naturalny mają mniejsze problemy otyłością
Dzieci urodzone w sposób naturalny mają mniejsze problemy otyłością

Badania wykazały również, że współcześnie otyłość staje się bardziej „złośliwa”. Oznacza to, że tkanka tłuszczowa produkuje coraz więcej toksycznych związków, prowadząc szybciej do niekorzystnych zmian: cukrzycy, nowotworów, miażdżycy, nadciśnienia tętniczego. Jeśli więc komuś brakuje jeszcze motywacji do odchudzania i prowadzenia zdrowego trybu życia, te dane mogą być przekonujące. Przyznaję, że na mnie zrobiły wrażenie.

Elżbieta Bogusławska-Przybysz

Polecamy również teksty:

Od czego zależy długie życie?
Czy potrzebne są nam witaminy z apteki?
Czy żywność jest bezpieczna?
Cała prawda o tłuszczach
Naturalny smak potraw
Ani za mamusię, ani za tatusia

Zdjęcia: pixabay.com oraz Austin Andrerson/flickr.com, https://creativecommons.org/licenses/by-nd/2.0/

 

Dodaj komentarz