Opublikowano

Marabut – Mister Brzydoty

marabut usmiechniety

Niektórzy uważają, że marabut to najbrzydszy ptak świata i trudno się z nimi nie zgodzić. Natura trochę sobie z niego zakpiła. Nie dość, że wyposażyła go w nieestetyczny, różowy skórny worek pokryty piegami, to jeszcze nie dała piór na szyi i głowie, a na tej ostatniej umieściła szpecącą szczecinę. Marabut ma też intensywnie czerwone gule koło szyi. Zoolodzy nie potrafią wytłumaczyć do końca, po co mu te atrybuty. Wiadomo jedynie, że gule i worek  nadymają się w okresie godowym i w momencie podenerwowania.

Niepochlebna opinia o marabucie ma na pewno źródło w jego diecie. Ptak najczęściej żywi się padliną i śmieciami. Został tak zaprogramowany przez naturę, że trawi wszystkie części martwej zwierzyny, połyka nawet skórę i kał. Jego głowa jest łysa – po to, aby nie brudził sobie piór szybko krzepnącą krwią oraz innymi płynami ustrojowymi z padliny i mógł łatwo oczyścić się po posiłku. Ciężki, klinowy dziób umożliwia sprawne rozszarpywanie mięsa. Kiedy zabraknie padliny, marabut poluje na inne ptaki, np. wikłacze (pisałam o nich w tekście Gniazda dla wybrednej żony), gołębie, pisklęta flamingów, płazy i gady, a nawet na małe krokodyle. Często towarzyszy sępom i podkrada im ich zdobycze.

Czyszczenie piór po posiłku
Czyszczenie piór po posiłku

Marabuty mieszkają w Afryce i tworzą kolonie, często bardzo liczne. Miałam okazję przyjrzeć się tym ptakom dokładnie w Etiopii, nad jeziorem Ziway. Czatują tam w wioskach rybackich, czekając na resztki z połowów, razem z wieloma innymi ptakami. Zasiedlają łąki i drzewa, swobodnie poruszając się też po domostwach. Robi to niesamowite wrażenie.

U nas na łące pośród koni i krów można spotkać bociany, a w Etiopii marabuty
U nas na łące pośród koni i krów można spotkać bociany, a w Etiopii marabuty
W towarzystwie pelikanów – nie ma chyba wątpliwości, kto tu wygrywa urodą...
W towarzystwie pelikanów – nie ma chyba wątpliwości, kto tu wygrywa urodą…
Marabuty często zachowują się jak ptactwo domowe – zaglądają do domostw w poszukiwaniu odpadków
Marabuty często zachowują się jak ptactwo domowe – zaglądają do obejść domów w poszukiwaniu odpadków

Etiopczycy zorientowali się już, że kolonie marabutów są chętnie oglądane przez turystów. W miejscach, gdzie przypływają łodziami i odbierają ryby na targ, karmią je odpadkami, najchętniej wtedy, kiedy przychodzi ich ktoś obserwować. Nie ma to jednak nic wspólnego z masowymi odwiedzinami, bo turystyka w Etiopii dopiero raczkuje, dlatego życie marabutów i innych ptaków podgląda się tu z dużą przyjemnością.

Ryby przywożone są łodziami, a do brzegu transportowane konnymi bryczkami
Ryby przywozi się łodziami. Na miejscu od razu są segregowane i patroszone, a następnie transportowane do brzegu konnymi bryczkami
Karmienie marabutów
Karmienie marabutów na potrzeby naszych zdjęć
Tu rybacy zostawili na brzegu trochę odpadków i zbiegło się dużo różnego ptactwa
Tu rybacy zostawili na brzegu trochę odpadków i zbiegło się dużo różnego ptactwa

Marabut to ptak ogromny. Może osiągać wzrost do 1,5 metra i ważyć do 9 kg. Jego rozpiętość skrzydeł zwykle wynosi ok. 2,5 metra, ale spotyka się też osobniki, u których ma ona 4 metry, czego nie odnotowano u żadnego innego gatunku ptaków. Na pewno są to największe ptaki z rodziny bocianowatych.

Marabut może osiągać wzrost niezbyt wysokiego człowieka, a jego dziób ma do 35 cm długości
Marabut może mieć wzrost niezbyt wysokiego człowieka, a jego dziób osiąga do 35 cm długości
Marabuty mają największą rozpiętość skrzydeł wśród ptaków
Marabuty mają największą rozpiętość skrzydeł wśród ptaków. Świetnie latają, potrafią wznieść się na wysokość nawet 4 km

Gatunek ten w Afryce jest w tej chwili dość popularny i nie grozi mu wyginięcie. Podobno był zagrożony w XIX wieku, bo pióra marabuta, delikatne i lekkie, wykorzystywano do przyozdabiania damskich fryzur i kapeluszy oraz do robienia boa. Zawsze dziwiono się przy tym, jak to możliwe, że ten brzydal ma tak niezwykle piękne pióra… Na szczęście dziś już moda na ozdoby z marabutów minęła, ale pióra te docenia się nadal, np. w wędkarstwie. Służą do wyrobu przynęt zwanych sztuczną muchą.

W Afryce ptaki te są bardzo pożyteczne, bo działają jak ekologiczna służba oczyszczania terenu. Uprzątają szczątki ofiar drapieżników, zapobiegając ich gniciu i rozkładowi. Oczyszczają też śmietniki. W kraju o takim niedostatku higieny, jakim jest Etiopia, to bardzo ważne.

Marabuty zajrzą w każdy zakamarek
Marabuty zajrzą w każdy zakamarek

Wystarczy oswoić się z ich brzydotą, aby dostrzec, że marabuty mają całkiem sympatyczne spojrzenie. Odniosłam wrażenie, że cały czas się uśmiechają i wydają się zadowolone z życia. To ptaki zupełnie bez kompleksów. I chyba takimi najbardziej je zapamiętam.

Czyż nie wyglądają na zadowolone?
Czyż nie wyglądają na zadowolone?
Z pełnym żołądkiem można teraz spokojnie czekać na kolejne przypłynięcie rybaków
Z pełnym żołądkiem można teraz spokojnie czekać na kolejne przypłynięcie rybaków

marabut usmiechniety 2

Tekst i zdjęcia Elżbieta Bogusławska-Przybysz

Zachęcam do lektury innych moich relacji z Etiopii:
Gniazda dla wybrednej żony
Hipcio, krokodyl i pelikany
Moja siostra hiena…
Polecam również materiał o ptakach Laponii Skrzydlata wyspa.

Dodaj komentarz